Całe życie w chaosie? Sprawdź 10 objawów ADHD u dorosłych.
Spis treści
Całe życie w chaosie? To może być ADHD. 10 objawów u dorosłych, których nikt nie zauważył.
Masz milion otwartych zakładek w przeglądarce i co najmniej drugie tyle w głowie? Klucze znowu magicznie wyparowały, choć “przysięgasz, że położyłaś je na komodzie”? A może masz wrażenie, że podczas gdy inni płyną przez dorosłość, Ty ledwo łapiesz oddech, próbując nie utonąć w morzu maili, rachunków i “rzeczy do zrobienia”?
Jeśli Twoje życie przypomina czasem komedię omyłek, tylko Tobie wcale nie jest do śmiechu, zostań ze mną.
Dlaczego ADHD u kobiet tak długo pozostaje niezdiagnozowane?
Przez lata wbijano nam do głów jeden obrazek: ADHD to 8-letni chłopiec, który biega po klasie i nie może usiedzieć w ławce. To stereotyp, który wyrządził ogromną krzywdę, szczególnie kobietom.
Dlaczego? Bo ADHD u dorosłych, a zwłaszcza u kobiet, wygląda zupełnie inaczej. Często jest ciche, wewnętrzne i mistrzowsko zamaskowane. To nie huragan, który wyrywa drzwi. To raczej cichy sabotażysta, który codziennie podkłada Ci nogę i szepcze, że “jesteś po prostu leniwa” albo “niezorganizowana”.
Czas zdemaskować tego sabotażystę.
Kluczowe objawy ADHD u dorosłych – 10 sygnałów, że Twój mózg działa inaczej
Oto 10 objawów ADHD u dorosłych, które przez lata mogły umykać Twojej (i innych) uwadze.
1) Wewnętrzny niepokój (Twój mózg nigdy nie gaśnie)
To nie musi być bieganie po ścianach. To może być ciągłe poczucie wewnętrznego niepokoju. Twój mózg działa jak silnik, który nigdy nie gaśnie. Masz w głowie pięć piosenek naraz, planujesz obiad, wspominasz kłótnię sprzed tygodnia i zastanawiasz się, czy zamknęłaś drzwi. Zasypianie to koszmar, bo właśnie wtedy Twój mózg odpala “Greatest Hits” wszystkich myśli.
2) Paraliż decyzyjny i prokrastynacja (odwlekanie)
Masz do zrobienia coś ważnego (np. napisać maila)? Nagle mycie okien albo sortowanie przypraw wydaje się absolutnie kluczowe. Odwlekasz zadania, które wydają się nudne lub przytłaczające, aż do ostatniej sekundy.
3) Hiperfokus (supermoc czy przekleństwo?)
Jest też druga strona medalu. Kiedy coś Cię “wkręci” (nowe hobby, ciekawy projekt, research na temat życia mrówek), potrafisz zniknąć na 8 godzin, zapominając o jedzeniu i piciu. To hiperfokus – supermoc i przekleństwo w jednym, częsty objaw u osób z ADHD.
4) Emocjonalny rollercoaster i lęk przed odrzuceniem (RSD)
Ktoś rzucił nieprzychylny komentarz? Czujesz to tak, jakby świat się walił. Spóźnia Ci się przyjaciółka? Od razu myślisz, że miała wypadek albo Cię nienawidzi. Objawy ADHD u dorosłych to często ogromna chwiejność emocjonalna. Potrafisz szybko wpadać w złość, ale też szybko wybaczasz. Intensywnie odczuwasz też tzw. RSD (Rejection Sensitive Dysphoria) – paniczny lęk przed odrzuceniem i krytyką.
5) Problemy z organizacją i “kreatywny” bałagan
Twoja torebka to czarna dziura. Na Twoim biurku piętrzą się “strategiczne” stosy papierów. Na krześle w sypialni masz “garderobę” (słynne floordrobe). Nie chodzi o to, że lubisz bałagan. Po prostu utrzymanie porządku wymaga od Ciebie tytanicznej energii, a systemy organizacji (np. “odkładaj wszystko na miejsce”) wydają się napisane w obcym języku.
6) Ślepota czasowa (czas przecieka przez palce)
“Będę za 5 minut” (i docierasz po 20). Albo odwrotnie – z lęku przed spóźnieniem przychodzisz na spotkanie 40 minut za wcześnie. Osoby z ADHD mają ogromny problem z abstrakcyjnym postrzeganiem czasu. Ile to jest “chwila”? Ile zajmie dojazd? To wieczna zagadka.
7) Mistrzowskie maskowanie objawów i chroniczne zmęczenie
To kluczowy objaw ADHD u kobiet. Przez lata obserwowałaś, jak “powinny” zachowywać się koleżanki i kobiety w Twojej rodzinie. Nauczyłaś się więc grać. Uśmiechasz się na spotkaniach, choć w środku krzyczysz. Pilnujesz się, żeby nie przerywać (choć kosztuje Cię to mnóstwo energii). Na Insta-story Twoje życie wygląda idealnie. Wracasz do domu i… padasz. Energia wyczerpana do zera. To “maskowanie” jest powodem, dla którego tak wiele kobiet z ADHD jest diagnozowanych dopiero po 30-tce lub 40-tce.
8) Impulsywność w dorosłym wydaniu (np. finanse, relacje)
Impulsywność u dorosłej kobiety to niekoniecznie skakanie na bungee. To raczej kompulsywne zakupy online o 2 w nocy (“bo była promocja”). To nagła decyzja o zmianie pracy, zanim znajdziesz nową. To “chlapnięcie” czegoś na spotkaniu, czego sekundę później żałujesz. To impulsywne podejmowanie decyzji, sterowane emocjami, a nie chłodną kalkulacją.
9) “Odpływanie” myślami (Zoning out)
Siedzisz na spotkaniu w pracy. Ktoś mówi, Ty patrzysz na tę osobę, kiwasz głową… a w Twojej głowie leci już zupełnie inny film. Nagle zdajesz sobie sprawę, że nie masz pojęcia, co działo się przez ostatnie 10 minut. To nie brak szacunku. Twój mózg po prostu “odpłynął” w poszukiwaniu ciekawszych bodźców.
10) Przytłoczenie “dorosłością”
Maile. Rachunki. Zapisanie dziecka do lekarza. ZUS-y. Dla wielu ludzi to po prostu “life admin”. Dla Ciebie to góra nie do zdobycia. Każde takie zadanie wydaje się przytłaczające, więc odkładasz je tak długo, że drobny problem zamienia się w kryzys.
Niezdiagnozowane ADHD: jak często mylimy je z depresją lub lękiem?
Jeśli w powyższych punktach widzisz siebie, pewnie zastanawiasz się: “Dlaczego żaden lekarz tego nie zauważył?”. Niezdiagnozowane ADHD u kobiet latami chowa się pod innymi etykietami.
Dziewczynki rzadziej są “nadpobudliwe ruchowo” (hiperaktywne). Częściej są “marzycielkami”, “gadułami” albo “zapominalskimi”. Uczy się nas “być grzeczną”, więc cały chaos przenosimy do środka. Ten wewnętrzny niepokój, poczucie bycia “inną” i ciągła walka o “ogarnianie” prowadzą prosto do stanów lękowych, perfekcjonizmu (jako strategii radzenia sobie) lub przewlekłej depresji. Leczymy objawy, nie widząc przyczyny.
“Chyba to mam”. Co dalej, czyli jak wygląda diagnoza ADHD u dorosłych?
Po pierwsze – oddech. Jeśli czytając ten tekst, czujesz ulgę, to znaczy, że właśnie znalazłaś potencjalne wyjaśnienie dla wielu swoich zmagań. Nie jesteś “leniwa”, “zepsuta” ani “głupia”. Twój mózg po prostu działa inaczej.
Po drugie – pamiętaj, że ten artykuł (ani żaden inny w internecie) to nie diagnoza. Dr Google to nie specjalista.
Diagnoza ADHD u dorosłych to proces, który musi przeprowadzić wykwalifikowany specjalista – psychiatra lub psycholog-diagnosta, który specjalizuje się w ADHD u osób dorosłych (to ważne!). Jeśli czujesz, że ten temat Cię dotyczy, potraktuj ten tekst jako pierwszy krok. Jako zielone światło, by poszukać profesjonalnej pomocy i wreszcie zrozumieć swoją instrukcję obsługi.
Diagnoza to nie wyrok ani etykietka. To mapa. A z mapą o wiele łatwiej jest nawigować przez chaos.Trzymam za Ciebie kciuki,
Julia Bielecka – Psycholog